اگر در استرالیا صاحب یک بیزینس هستید و همزمان در پروسه جدایی از همسر خود، احتمالاً یک سوال بزرگ دارید: آیا باید کسبوکارم را تقسیم کنم؟
این سوال، جواب ساده ندارد. اما چیزی که مطمئنم این است که بدون آمادگی و استراتژی درست، زندگی شخصی و زندگی کاری شما را که سالها برایش زحمت کشیدهاید، آسیب خواهد خورد.

من مانا قدیریان هستم، وکیل رسمی خانواده در سیدنی استرالیا. در این صفحه به بررسی قانون استرالیا درباره طلاق برای صاحبان کسبوکار میپردازم و اینکه چه پیچیدگیهایی دارد و چطور میتوان از بیزینس خود در پروسه طلاق محافظت کنید.
سوالات متداول بیزینس و طلاق در استرالیا
- چه اتفاقی برای کسبوکارم میافتد؟
- چرا این نوع طلاق پیچیده است؟
- انواع کسبوکار در طلاق چیست؟
- کسب و کارم قبل از ازدواج
- اگر همسرم در کسب و کارم نقش داشته باشد چه؟
- چه راهحلهایی برایم وجود دارد؟
- چطور از کسب و کارم محافظت کنم؟
- ارزشگذاری کسب و کار
- نگران اثر طلاق بر کسبوکارم هستم
- با من صحبت کنید
کسبوکار در طلاق؛ چه اتفاقی میافتد؟
اول از همه بدانید که در استرالیا، کسبوکار شما، چه به اسم شما باشد، چه مشترک، و چه یک شرکت ثبتشده، دارایی مشترک حساب شده و جزئی از پروسه تقسیم دارایی در طلاق میباشد. این به معنا نیست که حتماً باید کسبوکار را بفروشید یا نصف کنید. اما به این معناست که ارزش آن باید مشخص شود و در تصویر کلی داراییها لحاظ شود.
چرا این نوع طلاقها پیچیدهتر است؟
ارزشگذاری کسبوکار آسان نیست
ارزش یک ملک را میتوان با یک ارزیاب ملک مشخص کرد. اما ارزش یک کسبوکار چقدر است؟ به غیر از داراییهای فیزیکی مثل ارزش یک بوتیک یا مغازه که کم و بیش قیمت گذاری میشوند، روابطی را که طی سالها با مشتریان خود ایجاد کردهاید چطور قیمت گذاری میشود؟
ارزش قراردادهای در حال انجام و جاری چطور؟ توانایی و پتانسیل درآمدزایی در آینده چطور؟ ارزش برند شما چطور؟ همه اینها باید در نظر گرفته شوند و اغلب طرف مقابل با ارزشگذاری شما موافق نیست.
جدا کردن پول شخصی از پول کسبوکار
در خیلی از کسبوکارهای کوچک، مرز بین هزینههای شخصی و هزینههای کسبوکار خیلی واضح نیست. هزینههای ماشین، موبایل و سفرها، چطور حساب میشوند؟ این محاسبهها میتواند اختلاف برانگیز باشد.
درآمد واقعی چقدر است؟
درآمد کارمند یک شرکت واضح است. اما درآمد یک کارآفرین، ممکن است خیلی متفاوت باشد با آنچه روی کاغذ نشان داده شده. دادگاه استرالیا به خوبی آگاه به این حساب و کتابها میباشد را و درآمد شما را درست حساب خواهد کرد.
نقدینگی
حال فرض کنیم که کسبوکار ارزش گذاری شده ولی فعلا نقدینگی ندارد. اگر دادگاه بخواهد بخشی از ارزش کسبوکار را به طرف مقابل پرداخت کند، این پول از کجا باید بیاید؟
انواع کسبوکار در استرالیا و تفاوتهایشان
کسبوکار شخصی (Sole Trader)
سادهترین ساختار بیزینس از نظر قانونی، اما اغلب سختترین برای ارزشگذاری، چون کسبوکار و صاحب آن در عمل یکی هستند.
شرکت با مسئولیت محدود (Pty Ltd)
شرکت یک شخصیت حقوقی مستقل دارد و ارزش شرکت در فرآیند تقسیم دارایی بررسی میشود.
مشارکت (Partnership)
اگر شریکی در کسبوکار دارید، موضوع پیچیدهتر میشود چون حقوق آن شریک هم باید لحاظ شود.
تراست (Trust)
خیلی از کسبوکارها از طریق تراست اداره میشوند. ساختار تراست میتواند تقسیم دارایی را پیچیدهتر کند، اما دادگاه استرالیا میداند چطور به پشت پرده این ساختارها نگاه کند.
کسبوکاری که قبل از ازدواج در استرالیا داشتید
یکی از سوالاتی که خیلی میشنوم: «من این کسبوکار را قبل از ازدواج راهاندازی کردم. آیا باید آن را در طلاق حساب کنم؟»
این یکی از پیچیدهترین سوالها در این حوزه است و جواب آن بستگی دارد به عوامل مختلفی دارد:
- طول ازدواج چقدر بوده؟
- آیا کسبوکار در طول ازدواج رشد کرده؟
- آیا همسرتان به نوعی، مستقیم یا غیرمستقیم، به این رشد کمک کرده؟
- آیا پول مشترک در کسبوکار سرمایهگذاری شده؟
دادگاه استرالیا به طور کامل این مورد را بررسی خواهد کرد، اما تاثیر آن در محاسبات مالی طلاق با کسبوکاری که در طول ازدواج راهاندازی شده فرق دارد.
وقتی همسرتان هم در کسبوکار نقش داشته
این موقعیت خاص در میان ایرانیان استرالیا رایج است: همسری که در کسبوکار به شما کمک کرده است. شاید در حسابداری، شاید در روابط با مشتریان، شاید فقط با این که خانه را اداره کرده تا شما بتوانید روی کسبوکار تمرکز کنید.
دادگاه تمام تلاشهای مشترک را بررسی، چه سهم مالی، چه سهم غیرمالی، و در تقسیم دارایی لحاظ خواهد کرد.
راهکارهای ممکن برای شما
طلاق به معنای تمام شدن کسبوکار نیست. چند راه وجود دارد:
یکی از شما کسبوکار را نگه میدارد
رایجترین راهحل این است که صاحب اصلی کسبوکار، سهم طرف مقابل را از طریق داراییهای دیگر جبران کند مثلاً سهم بیشتری از ملک یا پسانداز به او بدهد.
فروش کسبوکار
اگر هیچ راه دیگری نباشد، کسبوکار فروخته میشود و درآمد آن تقسیم میشود. اما این معمولاً آخرین گزینه است.
ادامه مشارکت
در موارد نادر، هر دو طرف بعد از طلاق هم به عنوان شریک تجاری کار میکنند. این نیاز به توافق دقیق و روابط حرفهای بسیار خوبی دارد.
خرید سهم طرف مقابل
اگر هر دو در کسبوکار سهم دارند، یکی میتواند سهم دیگری را بخرد.
چطور از کسبوکارتان محافظت کنید؟
اگر هنوز ازدواج نکردهاید یا تازه ازدواج کردهاید
یک توافقنامه مالی الزامآور (BFA) میتواند از همان ابتدا مشخص کند که در صورت جدایی، کسبوکار چه وضعیتی خواهد داشت. این یکی از بهترین سرمایهگذاریهایی است که یک کارآفرین میتواند انجام دهد.
اگر الان در پروسه جدایی هستید
سریع اقدام کنید. قبل از اینکه داراییهای کسبوکار جابجا شوند، قبل از اینکه طرف مقابل ادعاهایی مطرح کند که دفاع از آنها سختتر باشد، و قبل از اینکه کسبوکار آسیب ببیند.
مدارک مالی را منظم نگه دارید
صورت حسابهای مالی، اظهارنامههای مالیاتی، قراردادها، فاکتورها و هر چیزی که ارزش واقعی کسبوکار را نشان میدهد، باید مستند و در دسترس باشد.
حسابهای شخصی را کسبوکار جدا کنید
اگر هنوز این کار را نکردهاید، همین الان شروع کنید. این کار نه فقط برای طلاق، بلکه برای مدیریت بهتر کسبوکار هم مهم است.
ارزشگذاری کسبوکار کی و چطور انجام میشود؟
در پروندههای طلاقی که مسئله کسبوکار مطرح است، معمولاً از یک حسابدار قانونی (Forensic Accountant) یا یک ارزیاب مستقل، برای ارزش گذاریاستفاده میشود. این متخصص با بررسی دقیق اسناد مالی، ارزش واقعی کسبوکار را مشخص میکند.
چند نکته مهم درباره ارزشگذاری:
زمان ارزشگذاری مهم است.
ارزش کسبوکار در زمانهای مختلف میتواند متفاوت باشد.
روش ارزشگذاری هم مهم است.
روشهای مختلفی وجود دارد که هر کدام میتوانند نتایج متفاوتی بدهند. اگر طرف مقابل شما، ارزیاب مستقل خودش را داشته باشد، ممکن است ارقام تحریف شده باشند. دادگاه استرالیا در این مورد تصمیم خواهد گرفت.
من با ارزیابان مستقل و بسیار حرفهای کار کردهام و میتوانیم از آنها کمک بگیریم.
نگرانی از اثر طلاق روی کسبوکار
یکی دیگر از نگرانیهایی که میشنوم: «نمیخواهم کارمندانم، مشتریانم یا شریکانم بفهمند که دارم طلاق میگیرم.»
این نگرانی کاملاً قابل درک است. رازداری در این پروندهها اولویت من است. من میدانم که پرونده شما را چطور پیش ببرم که کمترین اثر را روی کسبوکار و روابط تجاری شما داشته باشد.
با من صحبت کنید
طلاق برای صاحبان کسبوکار یکی از پیچیدهترین حوزههای حقوق خانواده در استرالیا میباشد. چه از نظر حقوقی، چه از نظر مالی و چه از نظر احساسی. یک اشتباه کوچک در این مرحله، نه فقط تقسیم دارایی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه آینده کسبوکار شما را که سالها برایش زحمت کشیدهاید، به خطر خواهد انداخت.

اگر صاحب کسبوکار هستید و در حال جدایی از همسر خود، یا حتی اگر فقط میخواهید بدانید که اگر روزی این اتفاق بیفتد چه باید بکنید، همین امروز با من تماس بگیرید. مشاوره به زبان فارسی بوده و کاملاً محرمانه میباشد و هیچ تعهدی برای شما ایجاد نمیکند.


